آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

426

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

سياستها بر ايشان ميراندند و اين عادت از آن عهد ملوك پارس را معهود شده است » . قوانين مملكت حافظ پاكى خون خاندانها و حفظ اموال غير منقول آنان بود . راجع بخاندان سلطنتى در فارسنامه « 1 » عبارتى است ، كه ظاهرا مأخوذ از آيين نامگ عهد ساسانيان است : « عادت ملوك فرس و اكاسره آن بودى كى از همه ملوك اطراف چون صين و روم و ترك و هند دختران ستدندى و پيوند ساختندى و هرگز هيچ دختر را بديشان نداندى دختران را جز با كسانى كه از اهل بيت ايشان بودند مواصلت نكردندى » « 2 » . نام خانواده‌هاى بزرگ را در دفاتر و دواوين ثبت ميكردند « 3 » . دولت حفظ آن را عهده‌دار بود و عامه را از خريدن اموال اشراف منع ميكرد . با وجود اين قهرا بعضى خانواده‌هاى نجيب بمرور زمان منقرض مىشدند . در نامه تنسر « 4 » آمده است ، كه : « فساد بيوتات و درجات دو نوع است ، يكى آنكه خانه را هدم كنند و درجه به غير وضع روا دارند ، يا آنكه روزگار خود بىسعى ديگرى عزوبها و جلالت قدر ايشان بازگيرد و اعقاب ناخلف در ميان افتند اخلاق اجلاف را شعار خود سازند و شيوه تكرم فروگذارند و وقار ايشان پيش عامه برود چون مهنه بكسب و مال مشغول شوند و از ادخار فضل باز ايستند و مصاهره با فرومايه و نه كفو خويش كنند از آن توالد و تناسل فرومايگان پديد آيند ، كه بتهجين مراتب ادا كنند » . در نامه اعمال شهيدان اشارات متفرقى راجع باحوال نجبا مذكور است : بعد از مرگ شهرين ، كه از دودمان مهران بود ، برادرش كس فرستاد و پسر شهرين

--> ( 1 ) - ص 98 - 97 . ( 2 ) - ر ك بالاتر ، ص 130 ، يادداشت 1 و ص 316 ، يادداشت 1 . ( 3 ) - نامه تنسر ، دارمستتر . ص 223 و 527 ، مينوى ، ص ، 3 . ( 4 ) - دارمستتر ، ص 222 و 27 - 626 ، مينوى ، ص 19 - 18 . معذلك بايد در نظر داشت كه نامه تنسر پس از فتنه مزدك و اغتشاشات اجتماع آندوره تأليف شده است . در اين باب در همين فصل سخن خواهيم راند .